Zgodnie z raportem „Odpowiedzialny Biznes w Polsce 2007” społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw (CSR - CORPORATE SOCIAL RESPONSIBLITY) ciągle przeżywa w Polsce i na świecie swoje „5 minut”. Wydaje się, że ma szansę stać się stałym wyznacznikiem dobrego zarządzania, bo przecież dotyczy sprawy absolutnie kluczowej, czyli roli biznesu w społeczeństwie.
CSR to taki sposób zarządzania przedsiębiorstwem, który podczas podejmowania decyzji biznesowych bierze pod uwagę ich wpływ na otoczenie firmy – środowisko naturalne, ludzi wewnątrz firmy i poza nią, nawet na zwierzęta. Świadomość odpowiedzialności, jaką bierze na siebie firma, to również CSR. Firma ponosi ją wobec właścicieli za wypracowanie zysku, w stosunku do pracowników za zapewnienie miejsc pracy, klientów za jakość oferowanych im produktów i usług oraz dostawców za terminowe płatności. Jak wynika z raportu UNDP jesteśmy na ostatnim miejscu wśród wszystkich krajów Europy Środkowej w dziedzinie zaangażowania w działania z zakresu CSR.
CSR ma obecnie pięć kierunków: społeczny, systemowy, rynkowy, ekologiczny i publiczny. Według Bolesława Roka (Raport Forum Odpowiedzialnego Biznesu 2007) kierunek CSR rynkowy dopiero zaczął się rozwijać – dotyczy wpływu, jaki CSR wywiera na różne narzędzia oddziaływania firmy na swoich klientów. Firmy na produktach zaczęły przekazywać klientom informacje o oddawaniu określonej części przychodów na cele społeczne. Ten klasyczny marketing bazujący na zaangażowaniu społecznym w ubiegłym roku zyskał na znaczeniu.
Dojrzała świadomość konsumencka jest coraz bardziej widoczna w Polsce, np. w ubiegłym roku koncepcje „sprawiedliwy handel” czy „etyczne zakupy” cieszyły się wyjątkowym zainteresowaniem młodych ludzi.
Z Raportu FOB 2007 wynika, że rozwija się również rynek produktów społecznie odpowiedzialnych (np. Mleczny Start), w opisie coraz większej ilości usług lub na opakowaniu produktów można znaleźć informacje o charakterze edukacyjnym, podnoszące świadomość odbiorców, zachęcające do podejmowania inicjatyw społecznych.
CSR rynkowy to obszar wymagający systematycznych badań i edukacji. Najgorzej jest, gdy CSR–em nazywa się jednorazowe akcje wymyślone przez dział PR. Dla każdej firmy najważniejsza jest sprzedaż i w związku z tym niezbędne jest szczególne zainteresowanie klientem, jego lojalnością gotowością do zakupu. Klienci są coraz bardziej świadomi i odpowiedzialni. Poza ceną produktu częściej zwracają uwagę na zachowania firmy wobec pracowników, środowiska, społeczności lokalnych. Klienci interesują się tym, jak powstaje produkt leżący na półce, czy ktoś nie musiał cierpieć, aby mogli kupić tanią odzież, co się dzieje ze ściekami przy produkcji ulubionych wędlin...
Z badań Fundacji Komunikacji Społecznej wynika, że prawie 76% Polaków kupuje produkty kierując się wizerunkiem społecznym producenta, 67% jest gotowe zapłacić więcej za produkt ze słusznym przesłaniem w tle.
Koncepcja biznesu społecznie odpowiedzialnego coraz częściej wiąże się z akcjami proekologicznymi, edukacyjnymi, inwestycjami w nowe technologie, komunikację i kulturę. Coraz więcej firm zarabianie pieniędzy wiąże z moralnością, z szeroko rozumianym dbaniem o ludzi.
W analizie UNDP dotyczącej społecznej odpowiedzialności biznesu w Polsce stwierdzono jednoznacznie, że strategia oparta o zasady odpowiedzialności biznesu doprowadza do wzrostu wartości firm, ich większej konkurencyjności i poprawy jakości rynku.
Do najistotniejszych działań na rzecz rozwoju odpowiedzialnego biznesu wg analizy UNDP należą:
- Brak tolerancji dla zachowań korupcyjnych i nieetycznych w środowiskach przedsiębiorców. Systematyczne działania promujące uczciwe formy wygrywania przetargów, zdobywania zamówień, płacenie podatków mogą zmienić dominujące skojarzenie z aferami gospodarczymi, jakie dziś budzi w Polsce działalność gospodarcza.
- Kształtowanie pozytywnych, partnerskich relacji z pracownikami. Stosowanie przejrzystych metod oceny pracy, zasad wynagradzania jest korzystne dla firmy i zapewnia zwiększoną motywacje do pracy i lojalność pracowników.
- Wykorzystanie w firmach metod zarządzania opartych na uczestnictwie. Należy szukać możliwości włączania pracowników w procesy podejmowania decyzji, kładąc większy nacisk na podmiotowość pracowników i komunikację wewnętrzną w firmie.
- Dostarczanie przejrzystych informacji na temat społecznych skutków prowadzenia działalności gospodarczej.
Autor: Urszula Mijakoska Bibliografia:
Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce. Wstępna analiza. United Nations Development Programme, Warsaw, 2007
Raport 2007. Odpowiedzialny Biznes w Polsce. Dobre Praktyki. FOB, Warszawa,2008
Dobry Biznes. Newsweek,2007